{"id":1357,"date":"2021-08-23T20:05:49","date_gmt":"2021-08-23T18:05:49","guid":{"rendered":"https:\/\/luxportal.pl\/?p=1357"},"modified":"2021-08-23T20:10:41","modified_gmt":"2021-08-23T18:10:41","slug":"ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/","title":{"rendered":"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne?"},"content":{"rendered":"\n

Wielokrotnie s\u0142yszymy teksty z Ewangelii \u2013 najcz\u0119\u015bciej podczas niedzielnej liturgii. Rzadko jednak zwracamy uwag\u0119 na jej autora. Mamy wszak czterech Ewangelist\u00f3w \u2013 Mateusza, Marka, \u0141ukasza i Jana. Przeci\u0119tnemu s\u0142uchaczowi mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce te cztery dzie\u0142a niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. Wszystkie opowiadaj\u0105 przecie\u017c o \u017cyciu, \u015bmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Jest w tym nieco prawdy \u2013 Ewangelie faktycznie s\u0105 do siebie bardzo podobne, ale nie identyczne. Zjawisko to odkryto ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci i pojawi\u0142y si\u0119 nawet pierwsze pr\u00f3by stworzenia jednego, zbiorczego tekstu Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 te podobie\u0144stwa? Czy Ewangeli\u015bci znali nawzajem swoje ksi\u0119gi? Czy korzystali z pism wcze\u015bniejszych autor\u00f3w? Badacze Biblii okre\u015blili t\u0119 zagadk\u0119 mianem \u201eproblemu synoptycznego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszam do zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy czterema Ewangeliami.<\/p>\n\n\n\n

Panowie synoptycy i Jan na doczepk\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku trzeba jasno zaznaczy\u0107, \u017ce problem synoptyczny dotyczy w zasadzie tylko trzech pierwszych Ewangelii \u2013 Mateusza, Marka i \u0141ukasza. Powsta\u0142y one \u2013 najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c \u2013 w okresie mi\u0119dzy 60 a 85 rokiem po Chrystusie, a wi\u0119c w stosunkowo kr\u00f3tkim przedziale czasowym. Ewangelia napisana przez \u015bwi\u0119tego Jana powsta\u0142a prawdopodobnie du\u017co p\u00f3\u017aniej, by\u0107 mo\u017ce nawet w okolicach roku 100. St\u0105d te\u017c znacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 ona od pozosta\u0142ych trzech i brak w niej tak daleko id\u0105cych podobie\u0144stw jak w wypadku tak zwanych synoptyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dobrze te\u017c wyja\u015bni\u0107 t\u0119 dziwn\u0105 nazw\u0119 \u2013 \u201eproblem synoptyczny\/synoptycy\u201d. Po raz pierwszy pojawi\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku XIX wieku. Pochodzi od greckiego terminu synopsis <\/em>oznaczaj\u0105cego \u201espojrzenie obejmuj\u0105ce ca\u0142o\u015b\u0107, ca\u0142o\u015bciowe\u201d. Od samego pocz\u0105tku okre\u015blano w ten spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie pierwsze trzy Ewangelie.<\/p>\n\n\n\n

To samo tylko inaczej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Co, w takim razie, jest podobnego w relacjach Mateusza, Marka i \u0141ukasza?<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, identyczna jest<\/strong> struktura Ewangelii synoptycznych<\/strong>. Ka\u017cdy z autor\u00f3w opisuje najpierw pocz\u0105tkow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jezusa w Judei, a nast\u0119pnie akcja przenosi si\u0119 do Galilei. W ko\u0144cu Jezus wyrusza w drog\u0119 do Jerozolimy, gdzie ma miejsce Jego m\u0119ka, \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, Ewangeli\u015bci opisuj\u0105 wiele wydarze\u0144 w tej samej kolejno\u015bci<\/strong>. Dobrze widoczne jest to na przyk\u0142adzie tekst\u00f3w Mk 1,21-33 i \u0141k 4,31-41. Najpierw Jezus naucza w synagodze w Kafarnaum, potem leczy op\u0119tanego, uzdrawia te\u015bciow\u0105 Piotra, a ca\u0142o\u015b\u0107 ko\u0144czy wzmianka o wyleczeniu \u201ewielu chorych\u201d. Sekwencja wydarze\u0144 jest wi\u0119c identyczna.<\/p>\n\n\n\n

Trzecie podobie\u0144stwo dotyczy s\u0142ownictwa<\/strong> u\u017cywanego przez autor\u00f3w Ewangelii. Szczeg\u00f3lnie jest to zauwa\u017calne w opisie wa\u017cnych wydarze\u0144 z \u017cycia Jezusa, takich jak: chrzest w Jordanie, dyskusje z przeciwnikami, cudowne rozmno\u017cenie chleba, wyznanie Piotra pod Cezare\u0105 Filipow\u0105 czy zapowiedzi i opis m\u0119ki, \u015bmierci i zmartwychwstania Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

Po czwarte, we wszystkich trzech Ewangeliach synoptycznych wyst\u0119puj\u0105 te same lub bardzo podobne cytaty ze Starego Testamentu<\/strong>. Samo cytowanie \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g o niczym szczeg\u00f3lnym jeszcze nie \u015bwiadczy, lecz sytuacja jest nieco bardziej z\u0142o\u017cona. Zdarza si\u0119, \u017ce Ewangeli\u015bci w identyczny spos\u00f3b modyfikuj\u0105 cytaty, dostosowuj\u0105c je do historii Jezusa (por. np. Mk 1,3; Mt 3,3; \u0141k 3,4).<\/p>\n\n\n\n

Uczciwo\u015b\u0107 wymaga zauwa\u017cy\u0107, \u017ce podobie\u0144stwa wyst\u0119puj\u0105 czasem jedynie pomi\u0119dzy dwoma z trzech synoptyk\u00f3w. Podobne s\u0105 na przyk\u0142ad tylko teksty Marka i \u0141ukasza (Mk 1,21 \u2013 6,13; \u0141k 4,31 \u2013 9,6), lub Marka i Mateusza (Mk 3,22 \u2013 4,34; Mt 12,22 \u2013 13,34).<\/p>\n\n\n\n

Musi by\u0107 co\u015b oryginalnego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Jak ju\u017c zauwa\u017cyli\u015bmy na pocz\u0105tku, opr\u00f3cz oczywistych podobie\u0144stw, w Ewangeliach synoptycznych s\u0105 tak\u017ce r\u00f3\u017cnice. Czego dotycz\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Ewangeli\u015bci nie tylko zdaj\u0105 si\u0119 odtwarza\u0107 pewien schemat, ale wprowadzaj\u0105 nowe szczeg\u00f3\u0142y<\/strong>. Mateusz na przyk\u0142ad u\u0142o\u017cy\u0142 Kazanie na G\u00f3rze w formie jednej, d\u0142ugiej przemowy Jezusa, natomiast \u0141ukasz te same wskazania ma rozproszone w r\u00f3\u017cnych miejscach i okoliczno\u015bciach Ewangelii.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c wypowiedzi Jezusa cz\u0119sto r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119<\/strong> w relacjach Ewangelist\u00f3w. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest Modlitwa Pa\u0144ska \u2013 wersja \u0141ukasza jest kr\u00f3tsza od Mateuszowej i nieco inaczej skonstruowana  (por. Mt 6,9-13; \u0141k 11,2-4).<\/p>\n\n\n\n

W Ewangeliach pojawia si\u0119 tak\u017ce sporo tekst\u00f3w \u201ew\u0142asnych\u201d<\/strong>, nieobecnych w ksi\u0119gach innych autor\u00f3w. Przyk\u0142adem takich fragment\u00f3w mo\u017ce by\u0107 przypowie\u015b\u0107 o mi\u0142osiernym Samarytaninie z Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego \u0141ukasza, kt\u00f3ra nie pojawia si\u0119 ani u Mateusza, ani u Marka.<\/p>\n\n\n\n

Kto od kogo \u015bci\u0105ga\u0142?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Skoro znamy ju\u017c podstawowe podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice, spr\u00f3bujmy kr\u00f3tko odpowiedzie\u0107 na pytanie o pow\u00f3d takiego stanu rzeczy. Dlaczego Ewangelie Mateusza, Marka i \u0141ukasza s\u0105 \u201esynoptyczne\u201d? Oczywi\u015bcie na przestrzeni lat badacze Biblii mieli dziesi\u0105tki pomys\u0142\u00f3w na rozwi\u0105zanie tego problemu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mo\u017cna sprowadzi\u0107 do trzech grup:<\/p>\n\n\n\n

  • Hipoteza ustnej tradycji<\/strong>. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pomys\u0142 ten jest raczej odrzucany, bowiem zak\u0142ada on, \u017ce przed spisaniem tekstu Ewangelii istnia\u0142a tylko i wy\u0142\u0105cznie ustna tradycja, taka sama dla wszystkich uczni\u00f3w. Hipoteza ta nie t\u0142umaczy jednak precyzyjnych podobie\u0144stw s\u0142ownictwa w por\u00f3wnywanych tekstach i nie wyja\u015bnia r\u00f3\u017cnic w tekstach dotycz\u0105cych najwa\u017cniejszych temat\u00f3w.<\/li>
  • Hipoteza wzajemnej zale\u017cno\u015bci synoptyk\u00f3w<\/strong>. Poszczeg\u00f3lni Ewangeli\u015bci mieli, wed\u0142ug tego pomys\u0142u, wzajemnie korzysta\u0107 ze swoich dzie\u0142 \u2013 kolokwialnie m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u0105gali od siebie. Hipoteza ta nie wyja\u015bnia jednak dlaczego Ewangelie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w sprawach istotnych, podczas gdy drobiazgi s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo odwzorowane, a ponadto pomija zupe\u0142nie tradycj\u0119 ustn\u0105, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a swoje istotne znaczenie.<\/li>
  • Hipoteza dokument\u00f3w pisanych<\/strong>. Pomys\u0142 ten zak\u0142ada, \u017ce przed powstaniem Ewangelii synoptycznych istnia\u0142 jeszcze jaki\u015b dokument (jeden lub wi\u0119cej) stanowi\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142o dla Ewangelist\u00f3w, a kt\u00f3ry nie zachowa\u0142 si\u0119 do naszych czas\u00f3w. W ramach tej hipotezy wielu badaczy proponowa\u0142o w\u0142asne, czasem niezwykle skomplikowane, rozwi\u0105zania problemu synoptycznego.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Koniec ko\u0144c\u00f3w Ewangelia jest jedna\u2026<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    No w\u0142a\u015bnie. Ewangelia jest jedna, spisana przez czterech Ewangelist\u00f3w. A \u017ce trzy z nich s\u0105 do siebie podobne? Niech wystarczy nam wyja\u015bnienie wzi\u0119te prosto z naszego codziennego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

    Wyobra\u017amy sobie, \u017ce byli\u015bmy \u015bwiadkami jakiego\u015b wypadku drogowego. Jedni z nas zapami\u0119tali mark\u0119 i kolor samochod\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w wypadku, drudzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na p\u0142e\u0107 i wiek os\u00f3b poszkodowanych, a jeszcze inni zachowali w pami\u0119ci d\u017awi\u0119ki zgniatanej blachy i t\u0142uczonych szyb.<\/p>\n\n\n\n

    Ka\u017cdy z nas postrzega i zapami\u0119tuje \u015bwiat nieco inaczej. Podobnie by\u0142o pewnie z Ewangelistami. Ka\u017cdy z nich przestawi\u0142 nam Jezusa na sw\u00f3j w\u0142asny, w pewnym sensie osobisty, spos\u00f3b. To wspania\u0142e bogactwo, z kt\u00f3rego mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 czerpa\u0107. A zatem \u2013 do dzie\u0142a! Otw\u00f3rz Ewangeli\u0119 \u2013 i czytaj!<\/p>\n\n\n\n

    Korekta: Joanna Ptasiewicz<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wielokrotnie s\u0142yszymy teksty z Ewangelii \u2013 najcz\u0119\u015bciej podczas niedzielnej liturgii. Rzadko jednak zwracamy uwag\u0119 na jej autora. Mamy wszak czterech Ewangelist\u00f3w \u2013 Mateusza, Marka, \u0141ukasza i Jana. Przeci\u0119tnemu s\u0142uchaczowi mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce te cztery dzie\u0142a niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. Wszystkie opowiadaj\u0105 przecie\u017c o \u017cyciu, \u015bmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Jest w tym nieco […]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":1358,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[74,73],"tags":[],"class_list":["post-1357","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-felietony","category-news"],"yoast_head":"\nKto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielokrotnie s\u0142yszymy teksty z Ewangelii \u2013 najcz\u0119\u015bciej podczas niedzielnej liturgii. Rzadko jednak zwracamy uwag\u0119 na jej autora. Mamy wszak czterech Ewangelist\u00f3w \u2013 Mateusza, Marka, \u0141ukasza i Jana. Przeci\u0119tnemu s\u0142uchaczowi mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce te cztery dzie\u0142a niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. Wszystkie opowiadaj\u0105 przecie\u017c o \u017cyciu, \u015bmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Jest w tym nieco […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-08-23T18:05:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-08-23T18:10:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Robert \u017barnowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Robert \u017barnowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/\",\"name\":\"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg\",\"datePublished\":\"2021-08-23T18:05:49+00:00\",\"dateModified\":\"2021-08-23T18:10:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1280},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\",\"name\":\"LUX Portal\",\"description\":\"\u015awiat\u0142o wiary\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951\",\"name\":\"Robert \u017barnowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg\",\"caption\":\"Robert \u017barnowski\"},\"description\":\"Katecheta w szkole podstawowej, pocz\u0105tkuj\u0105cy biblista, doktorant na UPJP2 w Krakowie. Poza Bibli\u0105 najlepsza jest literatura kryminalna - Holmes, Poirot... Dewiza: \\\"szatan boi si\u0119 ludzi radosnych\\\" (\u015bw. Jan Bosco)\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/rzarnowski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal","og_description":"Wielokrotnie s\u0142yszymy teksty z Ewangelii \u2013 najcz\u0119\u015bciej podczas niedzielnej liturgii. Rzadko jednak zwracamy uwag\u0119 na jej autora. Mamy wszak czterech Ewangelist\u00f3w \u2013 Mateusza, Marka, \u0141ukasza i Jana. Przeci\u0119tnemu s\u0142uchaczowi mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce te cztery dzie\u0142a niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. Wszystkie opowiadaj\u0105 przecie\u017c o \u017cyciu, \u015bmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Jest w tym nieco […]","og_url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/","og_site_name":"LUX Portal","article_published_time":"2021-08-23T18:05:49+00:00","article_modified_time":"2021-08-23T18:10:41+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Robert \u017barnowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Robert \u017barnowski","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/","name":"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne? - LUX Portal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg","datePublished":"2021-08-23T18:05:49+00:00","dateModified":"2021-08-23T18:10:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#primaryimage","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg","width":1920,"height":1280},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/08\/23\/ktos-tu-od-kogos-sciagal-dlaczego-ewangelie-sa-do-siebie-podobne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/luxportal.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kto\u015b tu od kogo\u015b \u015bci\u0105ga\u0142. Dlaczego Ewangelie s\u0105 do siebie podobne?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website","url":"https:\/\/luxportal.pl\/","name":"LUX Portal","description":"\u015awiat\u0142o wiary","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951","name":"Robert \u017barnowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg","caption":"Robert \u017barnowski"},"description":"Katecheta w szkole podstawowej, pocz\u0105tkuj\u0105cy biblista, doktorant na UPJP2 w Krakowie. Poza Bibli\u0105 najlepsza jest literatura kryminalna - Holmes, Poirot... Dewiza: \"szatan boi si\u0119 ludzi radosnych\" (\u015bw. Jan Bosco)","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/rzarnowski\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/bible-5333160_1920.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1357"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1360,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions\/1360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}