Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnym sporom religijnym, nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w, a tak\u017ce ludzi niewierz\u0105cych opowiada si\u0119 za pewn\u0105 form\u0105 fideizmu. W konsekwencji ci pierwsi albo nie potrafi\u0105, albo po prostu nie chc\u0105 rozmawia\u0107 na temat w\u0142asnej religii. Ci drudzy z kolei sprowadzaj\u0105 katolicyzm do prymitywnego i irracjonalnego \u015bwiatopogl\u0105du, kt\u00f3ry nie przystoi wykszta\u0142conemu cz\u0142owiekowi. Czy wiara faktycznie stoi w opozycji do tego, co racjonalne? Sprawd\u017amy to!<\/p>\n\n\n\n
Podstawowym problemem fideizmu jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce wiara jest czym\u015b przedracjonalnym. Oznacza\u0142oby to, \u017ce katolik mo\u017ce jedynie afirmowa\u0107, prze\u017cywa\u0107 lub co gorsza, narzuca\u0107 innym swoje przekonania religijne. A w \u017cadnym wypadku nie mo\u017ce si\u0119 on o nie spiera\u0107 i logicznie ich uzasadnia\u0107. Wiara jednak nie jest czym\u015b przedracjonalnym, lecz ponadracjonalnym. A to zasadnicza r\u00f3\u017cnica. Wszystko to, co okre\u015blamy jako przedracjonalne, jest jak\u0105\u015b form\u0105 przes\u0105du, naiwno\u015bci czy g\u0142upoty. Natomiast wiedza, kt\u00f3ra przewy\u017csza nasze zdolno\u015bci obserwacji, przeprowadzania eksperyment\u00f3w i intelektualnej refleksji, nale\u017cy do domeny tego, co ponadracjonalne. Jest to wi\u0119c wiedza, kt\u00f3ra przekracza nasz rozum, ale kt\u00f3ra nie stoi jednocze\u015bnie z rozumem w \u017cadnej sprzeczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli na przyk\u0142ad chc\u0119 pozna\u0107 drug\u0105 osob\u0119, mog\u0119 si\u0119 o niej du\u017co dowiedzie\u0107 dzi\u0119ki w\u0142asnej dociekliwo\u015bci i logicznemu my\u015bleniu. Mog\u0119 na przyk\u0142ad zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, jak zachowuje si\u0119 ona w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, jak wygl\u0105da jej profil na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym czy te\u017c porozmawia\u0107 na jej temat z jej przyjaci\u00f3\u0142mi. Dzi\u0119ki temu jestem w stanie stworzy\u0107 za pomoc\u0105 samego tylko rozumowania pewien obraz tej osoby. Ka\u017cdy chyba zgodzi si\u0119 jednak z tym, \u017ce b\u0119dzie to obraz do\u015b\u0107 powierzchowny.<\/p>\n\n\n\n
\u017bebym jednak m\u00f3g\u0142 nawi\u0105za\u0107 blisk\u0105 wi\u0119\u017a z t\u0105 konkretn\u0105 osob\u0105, musz\u0119 w ko\u0144cu wej\u015b\u0107 z ni\u0105 w bezpo\u015bredni kontakt i zacz\u0105\u0107 s\u0142ucha\u0107 jej samej. Kiedy ods\u0142ania przede mn\u0105 to, co prze\u017cywa, kiedy opowiada o swoich pragnieniach i motywacjach, musz\u0119 zdecydowa\u0107, czy to, co s\u0142ysz\u0119, jest szczere czy nie. Nie jestem w stanie tego w pe\u0142ni zweryfikowa\u0107. Obdarzaj\u0105c j\u0105 jednak swoim zaufaniem i przyjmuj\u0105c jej s\u0142owa jako prawdziwe, obraz tej osoby staje si\u0119 dla mnie du\u017co pe\u0142niejszy. Zdobywam now\u0105 wiedz\u0119 nie dzi\u0119ki logicznemu wnioskowaniu, ale ufnej otwarto\u015bci. Nie znaczy to jednak, \u017ce m\u00f3j rozum zostaje zepchni\u0119ty na margines. Wr\u0119cz przeciwnie, staram si\u0119 od tej pory lepiej rozumie\u0107 to, co us\u0142ysza\u0142em, i oceniam, czy aktualna wiedza nie stoi czasem w sprzeczno\u015bci z t\u0105, kt\u00f3r\u0105 zdoby\u0142em wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ad ten pokazuje, \u017ce na \u017cadnym poszczeg\u00f3lnym etapie poznawania konkretnego cz\u0142owieka nie uleg\u0142em nieracjonalno\u015bci. Uzna\u0142em jedynie ograniczenia swojego rozumu (wiedza internetowa czy opinia znajomych) i otworzy\u0142em si\u0119 na to, czego sam nie by\u0142bym w stanie nigdy pozna\u0107, gdyby ta osoba nie chcia\u0142a si\u0119 przede mn\u0105 otworzy\u0107. I to jest w\u0142a\u015bnie przestrze\u0144 wiary, a m\u00f3wi\u0105c jeszcze dok\u0142adniej \u2013 jest to przestrze\u0144 zaufania, do kt\u00f3rej dost\u0119p ma r\u00f3wnie\u017c sam rozum. Musi on jednak najpierw uzna\u0107 w\u0142asn\u0105 niewystarczalno\u015b\u0107, tak \u017ceby ta intymna przestrze\u0144 mog\u0142a jakkolwiek zaistnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f3g nie jest wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie przedmiotem naszych racjonalnych docieka\u0144, ontologiczn\u0105 zasad\u0105 istnienia \u015bwiata czy ukryt\u0105 przed naszymi oczami niewzruszon\u0105 transcendencj\u0105. Jest On r\u00f3wnie\u017c, a mo\u017ce przede wszystkim osob\u0105, kt\u00f3ra ma imi\u0119 i oblicze, i kt\u00f3ra m\u00f3wi do nas w konkretny spos\u00f3b. Ka\u017cdy katolik powinien by\u0107 wi\u0119c po cz\u0119\u015bci filozofem i poszukiwa\u0107 Boga o w\u0142asnych si\u0142ach (rozum), i po cz\u0119\u015bci teologiem, pozwalaj\u0105c Bogu, aby sam da\u0142 mu si\u0119 pozna\u0107 (wiara):<\/p>\n\n\n\n
\u201eZa pomoc\u0105 rozumu naturalnego cz\u0142owiek mo\u017ce w spos\u00f3b pewny pozna\u0107 Boga na podstawie Jego dzie\u0142. Istnieje jednak inny porz\u0105dek poznania, do kt\u00f3rego cz\u0142owiek nie mo\u017ce doj\u015b\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach; jest to porz\u0105dek Objawienia Bo\u017cego. Na mocy swego ca\u0142kowicie wolnego postanowienia B\u00f3g objawia si\u0119 i udziela cz\u0142owiekowi. Czyni to, objawiaj\u0105c swoj\u0105 tajemnic\u0119, sw\u00f3j zamys\u0142 \u017cyczliwo\u015bci, kt\u00f3ry odwiecznie przygotowa\u0142 w Chrystusie dla dobra wszystkich ludzi. Objawia w pe\u0142ni sw\u00f3j zamys\u0142, posy\u0142aj\u0105c swego umi\u0142owanego Syna, naszego Pana Jezusa Chrystusa, i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d<\/strong><\/strong>.<\/p>(KKK 50)<\/strong><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n
B\u00f3g w Jezusie z Nazaretu otwiera si\u0119 przed ka\u017cdym z nas, ale \u017ceby\u015bmy mogli us\u0142ysze\u0107 Jego g\u0142os, nasz rozum musi przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 modlitewnego milczenia. Nast\u0119pnie jednak, by w og\u00f3le zaistnia\u0142 autentyczny dialog wiary, umys\u0142 musi na nowo si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107. Tego pierwszego ruchu brakuje u niewierz\u0105cego fideisty, kt\u00f3ry zag\u0142usza g\u0142os Boga swymi nieko\u0144cz\u0105cymi si\u0119 analizami. W konsekwencji sprowadza Go do zabobonnego przes\u0105du. Drugiego kroku z kolei nie stawia wierz\u0105cy fideista, kt\u00f3ry wprawdzie otwiera si\u0119 na do\u015bwiadczenie wiary, ale ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j u\u015bpiony umys\u0142 nie jest w stanie zrozumie\u0107 Bo\u017cego s\u0142owa i tym samym w pe\u0142ni na nie odpowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Wygl\u0105da na to, \u017ce tani fideizm lubuje si\u0119 w krzykliwej logice i sentymentalnej pobo\u017cno\u015bci, skutecznie przeciwstawiaj\u0105c jedno drugiemu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnym sporom religijnym, nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w, a tak\u017ce ludzi niewierz\u0105cych opowiada si\u0119 za pewn\u0105 form\u0105 fideizmu. W konsekwencji ci pierwsi albo nie potrafi\u0105, albo po prostu nie chc\u0105 rozmawia\u0107 na temat w\u0142asnej religii. Ci drudzy z kolei sprowadzaj\u0105 katolicyzm do prymitywnego i irracjonalnego \u015bwiatopogl\u0105du, kt\u00f3ry nie przystoi wykszta\u0142conemu cz\u0142owiekowi. Czy wiara […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":1440,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[74,73],"tags":[],"class_list":["post-1439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-felietony","category-news"],"yoast_head":"\n
\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnym sporom religijnym, nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w, a tak\u017ce ludzi niewierz\u0105cych opowiada si\u0119 za pewn\u0105 form\u0105 fideizmu. W konsekwencji ci pierwsi albo nie potrafi\u0105, albo po prostu nie chc\u0105 rozmawia\u0107 na temat w\u0142asnej religii. Ci drudzy z kolei sprowadzaj\u0105 katolicyzm do prymitywnego i irracjonalnego \u015bwiatopogl\u0105du, kt\u00f3ry nie przystoi wykszta\u0142conemu cz\u0142owiekowi. Czy wiara […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-11-08T16:02:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-04-04T14:19:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Micha\u0142 Ciechanowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Micha\u0142 Ciechanowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/\",\"name\":\"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-08T16:02:01+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-04T14:19:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/b13123fd95b62ffb50e685588db4809e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg\",\"width\":1706,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\",\"name\":\"LUX Portal\",\"description\":\"\u015awiat\u0142o wiary\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/b13123fd95b62ffb50e685588db4809e\",\"name\":\"Micha\u0142 Ciechanowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/MC-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/MC-150x150.jpg\",\"caption\":\"Micha\u0142 Ciechanowski\"},\"description\":\"Absolwent teologii i filozofii. Na \u0142amach LUX Portalu ze skarbca tradycji katolickiej chce wydobywa\u0107 rzeczy nowe i stare. Najwi\u0119ksza s\u0142abo\u015b\u0107 \u2013 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Ratzingera i yerba mate.\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/mciechanowski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal","og_description":"Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnym sporom religijnym, nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 katolik\u00f3w, a tak\u017ce ludzi niewierz\u0105cych opowiada si\u0119 za pewn\u0105 form\u0105 fideizmu. W konsekwencji ci pierwsi albo nie potrafi\u0105, albo po prostu nie chc\u0105 rozmawia\u0107 na temat w\u0142asnej religii. Ci drudzy z kolei sprowadzaj\u0105 katolicyzm do prymitywnego i irracjonalnego \u015bwiatopogl\u0105du, kt\u00f3ry nie przystoi wykszta\u0142conemu cz\u0142owiekowi. Czy wiara […]","og_url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/","og_site_name":"LUX Portal","article_published_time":"2021-11-08T16:02:01+00:00","article_modified_time":"2022-04-04T14:19:19+00:00","og_image":[{"width":1706,"height":2560,"url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Micha\u0142 Ciechanowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Micha\u0142 Ciechanowski","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/","name":"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem - LUX Portal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg","datePublished":"2021-11-08T16:02:01+00:00","dateModified":"2022-04-04T14:19:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/b13123fd95b62ffb50e685588db4809e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#primaryimage","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg","width":1706,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/11\/08\/wierze-wiec-wyrzekam-sie-rozumu-o-chorobie-zwanej-fideizmem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/luxportal.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eWierz\u0119, wi\u0119c wyrzekam si\u0119 rozumu\u201d \u2013 o chorobie zwanej fideizmem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website","url":"https:\/\/luxportal.pl\/","name":"LUX Portal","description":"\u015awiat\u0142o wiary","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/b13123fd95b62ffb50e685588db4809e","name":"Micha\u0142 Ciechanowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/MC-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/MC-150x150.jpg","caption":"Micha\u0142 Ciechanowski"},"description":"Absolwent teologii i filozofii. Na \u0142amach LUX Portalu ze skarbca tradycji katolickiej chce wydobywa\u0107 rzeczy nowe i stare. Najwi\u0119ksza s\u0142abo\u015b\u0107 \u2013 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Ratzingera i yerba mate.","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/mciechanowski\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/pexels-cottonbro-4967531-scaled.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1439"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1672,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1439\/revisions\/1672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}