Prawdziwi Polacy i patrioci nie powinni karmi\u0107 si\u0119 plugawymi oszczerstwami Pani Holland. Ten film szkaluje Polsk\u0119 i Polak\u00f3w. Tylko \u015bwinie i ruskie onuce p\u00f3jd\u0105 na ten film. Takie sparafrazowane has\u0142a kr\u0105\u017cy\u0142y w opinii publicznej ju\u017c przed premier\u0105, jak natr\u0119tny mem. Po premierze przerzucanie si\u0119 wyzwiskami jeszcze naros\u0142o. Film mocno podzieli\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwo i sta\u0142 si\u0119 przyczynkiem do zaciek\u0142ej debaty publicznej. Niestety rzadko merytorycznej.<\/p>\n\n\n\n
Sporo m\u00f3wi si\u0119 w kontek\u015bcie Zielonej granicy o propagandzie. Mam wra\u017cenie, \u017ce jest to ostatnio modne s\u0142owo i jak w przypadku ka\u017cdej mody dosy\u0107 mocno wyeksploatowane. Ci\u0119\u017cko zaprzeczy\u0107, \u017ce Agnieszka Holland przedstawia sw\u00f3j punkt widzenia na t\u0119 gor\u0105c\u0105 kwesti\u0119 i pr\u00f3buje przekona\u0107 nas do swoich pogl\u0105d\u00f3w. Ale czy wi\u0119kszym nadu\u017cyciem nie jest nagonka na jej film i na widz\u00f3w? Przytaczanie cytat\u00f3w powszechnych w czasach niemieckiej okupacji jest wed\u0142ug mnie mocno nie na miejscu, ale to nie ja zacz\u0105\u0142em. Nie chc\u0119 tutaj roztrz\u0105sa\u0107 czy powinno si\u0119 i\u015b\u0107 czy nie i\u015b\u0107 do kina. Ka\u017cdy ma sw\u00f3j rozum. Je\u015bli kto\u015b ma jasno okre\u015blone pogl\u0105dy to obejrzenie filmu ich nie zmieni. Ja chc\u0119 skupi\u0107 si\u0119 na warto\u015bciach artystycznych i czysto filmowych. Chocia\u017c zdaje sobie spraw\u0119, jak karko\u0142omne jest to zadanie. Ci\u0119\u017cko jest si\u0119 zdystansowa\u0107 do wydarze\u0144 kt\u00f3re dotykaj\u0105 nas wszystkich. Jednak spr\u00f3buj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Zielona granica podzielona jest na cztery rozdzia\u0142y skupiaj\u0105ce si\u0119 na uchod\u017acach, stra\u017cy granicznej, aktywistach oraz Julii (pani psycholog mieszkaj\u0105cej w pobli\u017cu strefy specjalnej). Re\u017cyserka stara si\u0119 zachowa\u0107 pozory bezstronno\u015bci, ukazuj\u0105c t\u0119 sam\u0105 historie z r\u00f3\u017cnych, przenikaj\u0105cych si\u0119 perspektyw. Holland nie ukrywa jednak swoich sympatii i antypatii. Trudno nie wsp\u00f3\u0142czu\u0107 uchod\u017acom, nie czu\u0107 bezradno\u015bci i narastaj\u0105cej frustracji aktywist\u00f3w walcz\u0105cych z systemem czy nie oburza\u0107 si\u0119 na bestialskie zachowania s\u0142u\u017cb granicznych. I w\u0142a\u015bnie z ukazaniem tych ostatnich wi\u0105\u017ce si\u0119 najwi\u0119cej kontrowersji, r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem scenariusza. Jednowymiarowe pokazanie tych ch\u0142opak\u00f3w jako rasist\u00f3w, podsycanych przez obscenicznego, szowinistycznego komendanta, sprawia wra\u017cenie scenariuszowego wytrychu. (Momentami mia\u0142em wra\u017cenie, jakbym ogl\u0105da\u0142 film Vegi z charakterystycznym, rubasznym, policyjnym humorem). Brakowa\u0142o mi tutaj pochylenia si\u0119 nad ich motywacjami i obawami. Zamiast psychologii postaci otrzymali\u015bmy co\u015b na kszta\u0142t scen z film\u00f3w Smarzowskiego o kolejnej grupie zawodowej. Rasizm, bluzgi, agresja, podlewane litrami w\u00f3dki. (Nie \u017cebym nie lubi\u0142 film\u00f3w Pana Wojtka, ale Smarzowski jest tylko jeden, a po Holland spodziewa\u0142em si\u0119 czego\u015b innego). Co prawda s\u0105 w\u015br\u00f3d nich wyj\u0105tki sk\u0142onne do refleksji i samodzielnego my\u015blenia, ale w ka\u017cdej zagrodzie znajdzie si\u0119 jaka\u015b \u201eczarna owca\u201d. Re\u017cyserka zastosowa\u0142a czarno-bia\u0142y grading kolorystyczny, ale nie tylko kadry s\u0105 tutaj dwubarwne. Tw\u00f3rcy poszli po ca\u0142o\u015bci, dokonuj\u0105c klarownego podzia\u0142u na protagonist\u00f3w i z\u0142oli. Troch\u0119 jak w ba\u015bniach lub bajkach Disneya. Tak, \u017ceby nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
O ile mo\u017cna zarzuci\u0107 Holland kierowanie si\u0119 emocjami i sympatiami oraz nier\u00f3wnomierne roz\u0142o\u017cenie \u201eczasu antenowego\u201d pomi\u0119dzy obie strony konfliktu, o tyle zarzut co do powierzchownego potraktowania stra\u017cnik\u00f3w granicznych jest po prostu g\u0142upi. Ale jak to? Przecie\u017c sam przed chwil\u0105 zarzuca\u0142em re\u017cyserce stronniczo\u015b\u0107. I oczywi\u015bcie tak jest. Wida\u0107 to przez ca\u0142y film. Ale Holland w \u017cadnym z rozdzia\u0142\u00f3w, nie skupia si\u0119 na budowaniu psychologii postaci i posi\u0142kuje si\u0119 schematami. Bardziej ni\u017c na motywacjach zale\u017cy jej na emocjach. Mo\u017cna potraktowa\u0107 to jako zarzut. Ale re\u017cyserka dzi\u0119ki temu mog\u0142a skupi\u0107 si\u0119 na uniwersalnej historii o cz\u0142owiecze\u0144stwie, kt\u00f3ra dzia\u0142a. I to dzia\u0142a bardzo dobrze. Film Holland od pocz\u0105tku trzyma za gard\u0142o i nie zwalnia u\u015bcisku do ostatniej sceny. Holland wie jakich filmowych trik\u00f3w u\u017cy\u0107, aby utrzyma\u0107 uwag\u0119 widz\u00f3w i zaw\u0142adn\u0105\u0107 emocjami. Sam siedzia\u0142em jak na szpilkach, obserwuj\u0105c losy, pozostawionych na \u0142ask\u0119 i nie\u0142ask\u0119 losu oraz polskich i bia\u0142oruskich \u017co\u0142nierzy, ludzi uciekaj\u0105cych ze swoich ojczyzn. Przebiera\u0142em nogami w kinowym fotelu, widz\u0105c nier\u00f3wn\u0105 walk\u0119 imigrant\u00f3w oraz pomagaj\u0105cych im ochotnik\u00f3w z bezdusznym systemem. Zagryza\u0142em wargi, patrz\u0105c na sadystyczne traktowanie uchod\u017ac\u00f3w przez s\u0142u\u017cby mundurowe. W po\u0142owie seansu przesta\u0142em dziwi\u0107 si\u0119 medialnym doniesieniom o pi\u0119tnastominutowych owacjach na festiwalu w Wenecji. Te\u017c mia\u0142em ochot\u0119 wsta\u0107 i wyrzuci\u0107 z siebie nagromadzone emocje poprzez rytmiczne, nerwowe uderzanie w d\u0142onie.<\/p>\n\n\n\n
Ogl\u0105daj\u0105c Zielon\u0105 granic\u0119 ca\u0142y czas mia\u0142em z ty\u0142u g\u0142owy wci\u0105\u017c \u017cywe spory zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w zamykania naszej wschodniej granicy. Sam mia\u0142em jasno okre\u015blone pogl\u0105dy na t\u0119 kwesti\u0119. Dlatego nie dziwi\u0105 mnie opory sporej grupy os\u00f3b przed obejrzeniem tego filmu.<\/p>\n\n\n\n
Czy film jest anty-polski i opluwa polski mundur? Tak, pluje. Ale na wykorzystanie Bogu ducha winnych ludzi do politycznych gierek i jako broni w mi\u0119dzynarodowych konfliktach, kt\u00f3re ich nie dotycz\u0105. Ci\u0119\u017cko jest mi si\u0119 zgodzi\u0107 z opini\u0105, \u017ce film jest antypolski. Jest z pewno\u015bci\u0105 anty-rz\u0105dowy, a b\u0119d\u0105c bardziej konkretnym anty-systemowy. Tw\u00f3rcy krytykuj\u0105 system, kt\u00f3ry traktuje ludzi jak szkodniki, kt\u00f3rych trzeba si\u0119 za wszelka cen\u0119 pozby\u0107. Wbrew opinii ludzi, kt\u00f3rzy prawdopodobnie filmu nie widzieli, obrywa si\u0119 zar\u00f3wno polskim, jak i bia\u0142oruskim \u017co\u0142nierzom (w mojej opinii bia\u0142oruska strona wypada znacznie gorzej). Ale teraz nie o tym kto jest lepszy, a kto gorszy. Obie strony traktuj\u0105 nielegalnych imigrant\u00f3w jak gor\u0105cego kartofla, kt\u00f3rego przerzucaj\u0105 miedzy sob\u0105 (dos\u0142ownie) pod os\u0142on\u0105 nocy. Holland w zielonej granicy opowiada o ludziach, kt\u00f3rzy utkn\u0119li gdzie\u015b daleko od w\u0142asnych dom\u00f3w w \u015brodku bia\u0142owieskiej puszczy pomi\u0119dzy dwiema granicami oraz tych, kt\u00f3rzy za wszelka cen\u0119 staraj\u0105 si\u0119 im pom\u00f3c. I to o nich jest ten film. Stra\u017cnicy stanowi\u0105 tylko wyraziste t\u0142o. By\u0107 mo\u017ce za\u015blepieni has\u0142ami o bezczeszczeniu polskiego munduru, nie dostrzegamy prawdziwego przes\u0142ania filmu. Re\u017cyserka tworzy uniwersaln\u0105 opowie\u015b\u0107 o cz\u0142owiecze\u0144stwie, o odnajdywaniu bli\u017aniego, w tych kt\u00f3rym nie mamy prawa udziela\u0107 pomocy oraz o prze\u0142amywaniu j\u0119zykowych i kulturowych barier, pomimo przeciwno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze jedno na koniec. Ca\u0142y czas towarzyszy mi my\u015bl jak zmieni\u0142by si\u0119 nasz (polski) odbi\u00f3r, gdyby akcja dzia\u0142a si\u0119 gdzie\u015b daleko od naszej granicy lub gdyby by\u0142a to ca\u0142kowicie wymy\u015blona historia. Fakt, ca\u0142kiem du\u017co gdybania. Ale nie zapominajmy, \u017ce pomimo czarnobia\u0142ych kadr\u00f3w, sugeruj\u0105cych dokumentalizm, nadal jest to film fabularny. Oczywi\u015bcie osadzony w pewnych realiach, ale mimo wszystko ukazuj\u0105cy jedynie wycinek ca\u0142ej historii. Ci\u0119\u017cko sobie wyobrazi\u0107 co by by\u0142o gdyby. Ale mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 pokusi\u0107 si\u0119 o taki eksperyment w domu, kiedy film trafi do streamingu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prawdziwi Polacy i patrioci nie powinni karmi\u0107 si\u0119 plugawymi oszczerstwami Pani Holland. Ten film szkaluje Polsk\u0119 i Polak\u00f3w. Tylko \u015bwinie i ruskie onuce p\u00f3jd\u0105 na ten film. Takie sparafrazowane has\u0142a kr\u0105\u017cy\u0142y w opinii publicznej ju\u017c przed premier\u0105, jak natr\u0119tny mem. Po premierze przerzucanie si\u0119 wyzwiskami jeszcze naros\u0142o. Film mocno podzieli\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwo i sta\u0142 si\u0119 przyczynkiem […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1969,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[73,51,75],"tags":[],"class_list":["post-1968","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-news","category-recenzje","category-recenzje-news"],"yoast_head":"\n