W 2000 roku druga Niedziela Wielkanocna ustanowiona zosta\u0142a przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II Niedziel\u0105 Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. W ten spos\u00f3b zrealizowana zosta\u0142a pro\u015bba samego Jezusa wyra\u017cona w mistycznych objawieniach \u015bw. siostry Faustyny Kowalskiej i zanotowana w jej \u201eDzienniczku\u201d (nr 299). Prawda o Bogu mi\u0142osiernym nie jest niczym nowym w tradycji, ale mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 sprzeczna z prawd\u0105 o Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci \u2013 jedna z g\u0142\u00f3wnych prawd wiary m\u00f3wi przecie\u017c, \u017ce \u201eB\u00f3g jest s\u0119dzi\u0105 sprawiedliwym, kt\u00f3ry za dobro wynagradza, a za z\u0142o karze\u201d. To jak to w ko\u0144cu jest? Sprawiedliwy czy mi\u0142osierny? B\u00f3g przebacza czy karze? A mo\u017ce ta sprzeczno\u015b\u0107 jest pozorna? Si\u0119gnijmy do \u017ar\u00f3de\u0142 biblijnych.<\/p>\n\n\n\n
Czytaj\u0105c teksty biblijne wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce semickie poj\u0119cie sprawiedliwo\u015bci r\u00f3\u017cni si\u0119 znacznie od naszego europejskiego, \u201ezachodniego\u201d wyobra\u017cenia. Dla Izraelity sprawiedliwo\u015b\u0107 nie jest tylko zimn\u0105 kalkulacj\u0105 plus\u00f3w i minus\u00f3w post\u0119powania, ale zawsze ukierunkowana jest na dobro tego, komu ma by\u0107 wy\u015bwiadczona. Dobrze oddaje to fragment psalmu: \u201eUjmijcie si\u0119 za sierot\u0105 i uci\u015bnionym, wymierzcie sprawiedliwo\u015b\u0107 nieszcz\u0119\u015bliwemu i ubogiemu!\u201d (Ps 82,3). Kluczowa jest tutaj pomoc potrzebuj\u0105cemu, a nie ocena post\u0119powania. Odnosi si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c do Boga. On jest prawdziwie sprawiedliwy, bo w Nim cz\u0142owiek mo\u017ce szuka\u0107 pomocy w sytuacji zagro\u017cenia niesprawiedliwym post\u0119powaniem innych ludzi. Dzia\u0142anie Boga w obronie cz\u0142owieka to w\u0142a\u015bnie praktyczne wykonywanie sprawiedliwo\u015bci. Nie jest to co\u015b abstrakcyjnego, jaka\u015b norma obyczajowa, ale konkretne dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n
Sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga ukazuje si\u0119 przede wszystkim w Jego relacji przymierza z Izraelem. Wielokrotnie teksty Pisma \u015awi\u0119tego s\u0142awi\u0105 ten Bo\u017cy przymiot stwierdzaj\u0105c jednoznacznie i bez \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144, \u017ce B\u00f3g zawsze wype\u0142nia\u0142 swoje obietnice (np. 2 Krn 12,6-7; Ps 145,17). Autorzy biblijni nazywaj\u0105 Boga sprawiedliwym S\u0119dzi\u0105 \u2013 szczeg\u00f3lnie widocznie jest to w psalmach (np. Ps 7,12; 9,5; 92,16). Wszystko, co B\u00f3g czyni jest s\u0142uszne (por. Dn 3,27) i jako S\u0119dzia wydaje sprawiedliwe wyroki (por. 2 Tm 4,8). W relacji Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego Jana sam Jezus nazywa Boga \u201eOjcem sprawiedliwym\u201d (J 17,25).<\/p>\n\n\n\n
W konkretnym dzia\u0142aniu sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga dokonuje si\u0119 w trzech aspektach:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga to tak naprawd\u0119 wierno\u015b\u0107 zawartemu przymierzu. Cz\u0142owiek wielokrotnie je \u0142ama\u0142, a B\u00f3g niezmiennie go dotrzymuje. Dzia\u0142anie Boga nieustannie ukierunkowane jest wi\u0119c na dobro drugiej strony, zbawienie cz\u0142owieka. Drog\u0105 do tego celu jest zar\u00f3wno kara jak i \u0142aska, mi\u0142o\u015b\u0107 i gniew, zwyci\u0119stwo i kl\u0119ska.<\/p>\n\n\n\n Polski termin \u201emi\u0142osierdzie\u201d u\u017cywany jest w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym jako t\u0142umaczenie r\u00f3\u017cnych hebrajskich i greckich poj\u0119\u0107 odnosz\u0105cych si\u0119 do wierno\u015bci, dobroci i \u0142aski. Jest czym\u015b w rodzaju wsp\u00f3\u0142czucia okazanego przez konkretny czyn. Inaczej idea ta odnosi si\u0119 do Boga \u2013 oznacza Jego niewyczerpan\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do cz\u0142owieka, a inaczej do cz\u0142owieka \u2013 tutaj raczej chodzi o mi\u0142osierdzie jako postaw\u0119 lito\u015bci. Biblijne poj\u0119cie mi\u0142osierdzia bazuje na relacjach wr\u0119cz rodzinnych, matczyno-dzieci\u0119cych. Autorzy Pisma \u015awi\u0119tego u\u017cywaj\u0105 w tym kontek\u015bcie s\u0142owa okre\u015blaj\u0105cego \u201ewn\u0119trzno\u015bci\u201d cz\u0142owieka podkre\u015blaj\u0105c g\u0142\u0119boki charakter tej postawy. O takiej relacji Boga z Izraelem m\u00f3wi prorok Jeremiasz: \u201eCzy Efraim nie jest dla Mnie drogim synem lub wybranym dzieckiem? Ilekro\u0107 bowiem zwracam si\u0119 przeciw niemu, nieustannie go wspominam. Dlatego si\u0119 sk\u0142aniaj\u0105 ku niemu moje wn\u0119trzno\u015bci; musz\u0119 mu okaza\u0107 mi\u0142osierdzie\u201d (Jr 31,20). Ilekro\u0107 Izrael odrzuca\u0142 Boga grzesz\u0105c ba\u0142wochwalstwem, B\u00f3g przez \u201eporuszenie wn\u0119trzno\u015bci\u201d przebacza\u0142 i okazywa\u0142 mi\u0142osierdzie pami\u0119taj\u0105c o zawartym przymierzu. W Nowym Testamencie Ewangelia wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego \u0141ukasza dostarcza nam przepi\u0119knych i dobrze znanych obraz\u00f3w Bo\u017cego mi\u0142osierdzia w przypowie\u015bciach Jezusa o mi\u0142osiernym Samarytaninie (\u0141k 10,30-37) i o synu marnotrawnym (\u0141k 15,11-32). W obu tych wypadkach bohater \u201ewzruszy\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119boko\u201d \u2013 mi\u0142osierdzie to postawa na wskro\u015b wewn\u0119trzna, \u201eporuszaj\u0105ca wn\u0119trzno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0142osierdzie Boga najlepiej ukazuje si\u0119 w wybawieniu cz\u0142owieka od grzechu. Dokona\u0142o si\u0119 to przez pos\u0142anie i misj\u0119 zbawcz\u0105 Chrystusa (\u0141k 1,78-79).<\/strong> Nie jest ono jednak nieograniczone \u2013 oczywi\u015bcie wszyscy ludzie mog\u0105 otrzyma\u0107 zbawienie w Chrystusie, ale tylko wtedy, gdy przez wiar\u0119 z\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z Nim i Jego dzie\u0142em (por. Ef 2,4nn). Cz\u0142owiek posiada woln\u0105 wol\u0119 i mo\u017ce odrzuci\u0107 mi\u0142osierdzie ofiarowane przez Boga, ale czeka go wtedy jedynie s\u0142uszna kara za pope\u0142nione z\u0142o (Hbr 10,28-31). B\u00f3g oferuje nam czas na nawr\u00f3cenie \u2013 to praktyczny \u201eobjaw\u201d Bo\u017cego mi\u0142osierdzia. Kara za grzech nie spada na nas natychmiast po jego pope\u0142nieniu, lecz mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyrazi\u0107 \u017cal i zmieni\u0107 swoje post\u0119powanie. Dzi\u0119ki temu otrzymujemy przebaczenie. Na tym polega mi\u0142osierdzie Boga \u2013 przebacza On grzechy tym, kt\u00f3rzy szczerze \u017ca\u0142uj\u0105 i chc\u0105 si\u0119 poprawi\u0107. Nie chodzi Mu tylko o ukaranie cz\u0142owieka, ale o budowanie relacji mi\u0142o\u015bci i blisko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek powinien na otrzymane od Boga mi\u0142osierdzie odpowiedzie\u0107. Jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105 reakcj\u0105 powinna by\u0107 rado\u015b\u0107 i dzi\u0119kczynienie (Rdz 24,27) oraz przyjmowanie takiej samej postawy wzgl\u0119dem innych ludzi. Kluczowe tutaj jest wezwanie Chrystusa zanotowane przez \u015bwi\u0119tego \u0141ukasza: \u201eb\u0105d\u017acie mi\u0142osierni, jak Ojciec wasz jest mi\u0142osierny\u201d (\u0141k 6,36). Dzia\u0142anie Boga w tym wzgl\u0119dzie jest pierwsze, uprzedzaj\u0105ce i stanowi motyw i pow\u00f3d przyjmowania takiej postawy przez ludzi do\u015bwiadczaj\u0105cych mi\u0142o\u015bci Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n Obserwuj\u0105c relacje mi\u0119dzyludzkie mo\u017cna sk\u0142ania\u0107 si\u0119 ku stwierdzeniu, \u017ce mi\u0142osierdzie i sprawiedliwo\u015b\u0107 wzajemnie si\u0119 wykluczaj\u0105. Nie mo\u017cna jednocze\u015bnie domaga\u0107 si\u0119 zap\u0142aty za pope\u0142nione z\u0142o i darowa\u0107 j\u0105 z jakiego\u015b powodu. Najpi\u0119kniejsze w Bogu jest chyba jednak to, \u017ce \u201emy\u015bli Jego nie s\u0105 my\u015blami naszymi ani nasze drogi Jego drogami\u201d (por. Iz 55,8). B\u00f3g nie my\u015bli po ludzku, nie kalkuluje po ludzku, nie s\u0105dzi po ludzku, bo nie jest cz\u0142owiekiem. Jest Bogiem, pe\u0142ni\u0105 mi\u0142o\u015bci i dobra, a\u017c do granic ludzkich mo\u017cliwo\u015bci i jeszcze daleko poza nimi.<\/p>\n\n\n\n Sprzeczno\u015b\u0107 dostrzegana pomi\u0119dzy Bo\u017c\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u0105 a mi\u0142osierdziem wydaje si\u0119 wi\u0119c pozorna. W obu wypadkach dzia\u0142anie Boga ma na celu najwy\u017csze dobro cz\u0142owieka \u2013 jego zbawienie. Oczywi\u015bcie Bo\u017ce prowadzenie ma r\u00f3\u017cne formy, nie jest to historia pe\u0142na wy\u0142\u0105cznie zwyci\u0119stw, szcz\u0119\u015bcia i \u0142aski. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kl\u0119ski i kary, ale s\u0105 one zawsze pr\u00f3b\u0105 wskazania cz\u0142owiekowi co jest najwa\u017cniejsze i w kt\u00f3rym kierunku powinien pod\u0105\u017ca\u0107. Sprawiedliwo\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie Boga najlepiej wida\u0107 w \u017cyciu i misji Jego Syna \u2013 Jezusa Chrystusa. Poni\u00f3s\u0142 on kar\u0119 za grzechy ludzi czyni\u0105c w ten spos\u00f3b zado\u015b\u0107 sprawiedliwo\u015bci \u2013 bo \u201ezap\u0142at\u0105 za grzech jest \u015bmier\u0107\u201d (por. Rz 6,23), jednocze\u015bnie okazuj\u0105c w ten spos\u00f3b niesko\u0144czon\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142osierdzie cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry nie potrafi samodzielnie poradzi\u0107 sobie z grzechem. To niesamowite jak dzia\u0142a B\u00f3g \u2013 zupe\u0142nie nielogicznie (po ludzku oczywi\u015bcie). Tak wiele razy cz\u0142owiek Go odrzuca\u0142, a On nigdy nie zw\u0105tpi\u0142 i nigdy nie zostawi\u0142 cz\u0142owieka samemu sobie.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g jest jednocze\u015bnie absolutnie mi\u0142osierny i absolutnie sprawiedliwy. Podstaw\u0105 do uczynienia takiego po\u0142\u0105czenia mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce to On stworzy\u0142 \u015bwiat i cz\u0142owieka. Chce wi\u0119c ocali\u0107 swoje stworzenie za wszelk\u0105 cen\u0119 i st\u0105d obok sprawiedliwo\u015bci \u201ekroczy\u201d Bo\u017ce mi\u0142osierdzie. Oba te poj\u0119cia zestawione s\u0105 razem w Psalmie 116. Niech wi\u0119c fragment ten pos\u0142u\u017cy za podsumowanie naszych rozwa\u017ca\u0144:<\/p>\n\n\n\n \u201ePan jest \u0142askawy i sprawiedliwy <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 2000 roku druga Niedziela Wielkanocna ustanowiona zosta\u0142a przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II Niedziel\u0105 Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. W ten spos\u00f3b zrealizowana zosta\u0142a pro\u015bba samego Jezusa wyra\u017cona w mistycznych objawieniach \u015bw. siostry Faustyny Kowalskiej i zanotowana w jej \u201eDzienniczku\u201d (nr 299). Prawda o Bogu mi\u0142osiernym nie jest niczym nowym w tradycji, ale mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 sprzeczna z […]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":649,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[74,73],"tags":[],"class_list":["post-648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-felietony","category-news"],"yoast_head":"\n2. B\u00f3g jest mi\u0142osierny<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
3. Sprzeczno\u015b\u0107 realna czy pozorna?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
4. To w ko\u0144cu jaki?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
i B\u00f3g nasz jest mi\u0142osierny.
Pan strze\u017ce ludzi pe\u0142nych prostoty:
by\u0142em bezsilny, a On mnie wybawi\u0142.
Wr\u00f3\u0107, moja duszo, do swego spokoju,
bo Pan ci dobrze uczyni\u0142.
Uchroni\u0142 bowiem moje \u017cycie od \u015bmierci,
moje oczy – od \u0142ez,
moje nogi – od upadku\u201d<\/strong>.<\/p>(Ps 116,5-8)<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n