{"id":698,"date":"2021-04-30T06:46:00","date_gmt":"2021-04-30T04:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/luxportal.pl\/?p=698"},"modified":"2021-04-29T00:06:57","modified_gmt":"2021-04-28T22:06:57","slug":"gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/","title":{"rendered":"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze"},"content":{"rendered":"\n

Religia \u017cydowska w czasach Jezusa nie by\u0142a jednolita. Panowanie hellenistycznej dynastii Seleucyd\u00f3w spowodowa\u0142o w II wieku p.n.e. powstanie kilku od\u0142am\u00f3w judaizmu, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie duchowo\u015bci\u0105. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi i najwi\u0119kszymi liczebnie nurtami byli faryzeusze i saduceusze, kt\u00f3rych spotykamy na kartach Ewangelii. Opr\u00f3cz nich dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c mniejsze grupy, takie jak esse\u0144czycy czy zeloci. Na samym pocz\u0105tku r\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcijanie postrzegani byli jako jedna z \u017cydowskich sekt. Spr\u00f3bujmy jednak przyjrze\u0107 si\u0119 nieco dok\u0142adniej faryzeuszom i saduceuszom \u2013 oni bowiem najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 w Ewangeliach.<\/p>\n\n\n\n

Faryzeusze<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Cz\u0142onkowie tego od\u0142amu pochodzili raczej z niskich warstw spo\u0142ecznych, przez co cieszyli si\u0119 autorytetem ludu. Przeciwstawiali si\u0119 hellenizacji i romanizacji \u017byd\u00f3w, cho\u0107 jedocze\u015bnie uwa\u017cali, \u017ce uzyskanie pe\u0142nej niepodleg\u0142o\u015bci nie jest mo\u017cliwe. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce nazwa faryzeuszy pochodzi od hebrajskiego s\u0142owa oznaczaj\u0105cego \u201eten, kt\u00f3ry si\u0119 oddziela<\/em>\u201d. Jednym
z ich g\u0142\u00f3wnych za\u0142o\u017ce\u0144 by\u0142o oddzielanie si\u0119 od os\u00f3b nieczystych rytualnie, co mia\u0142o przybli\u017cy\u0107 ich do Boga.<\/p>\n\n\n\n

Centrum nauk faryzeuszy by\u0142o Prawo, przekazane niegdy\u015b Moj\u017ceszowi w dwojakiej formie \u2013 spisanej (Tora-Pi\u0119cioksi\u0105g) oraz ustnej (tradycja). Przekazy ustne zawiera\u0142y drobiazgowe przepisy i sentencje \u017cydowskich uczonych, kt\u00f3re mia\u0142y pom\u00f3c w praktycznym wype\u0142nieniu przykaza\u0144 Tory w codziennym \u017cyciu. Moralno\u015b\u0107 faryzeuszy skupia\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u015bcis\u0142ego przestrzegania przepis\u00f3w obu rodzaj\u00f3w Prawa. Faryzeusze wierzyli, \u017ce kiedy\u015b nadejdzie Mesjasz, a wraz z nim kr\u00f3lestwo Bo\u017ce, kt\u00f3re zast\u0105pi wszelkie \u015bwiatowe mocarstwa, k\u0142ad\u0105c kres ba\u0142wochwalstwu i niesprawiedliwo\u015bci. Byli tak\u017ce przekonani o przysz\u0142ym zmartwychwstaniu cia\u0142a, a tak\u017ce istnieniu anio\u0142\u00f3w i demon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jezus w swoim nauczaniu bliski by\u0142 pogl\u0105dom faryzeuszy. W Ewangeliach faryzeusze s\u0105 niemal przyjaci\u00f3\u0142mi Jezusa (jak na przyk\u0142ad Nikodem), cho\u0107 jednocze\u015bnie w wielu miejscach Chrystus stanowczo wytyka ich wady. Przestrzega ich mi\u0119dzy innymi przed ograniczonym, zewn\u0119trznym przestrzeganiem Prawa, pozbawionym wewn\u0119trznego usposobienia (Mt 15,1-9), a tak\u017ce ob\u0142ud\u0105 i samouwielbieniem (Mt 23,5-7.13). Krytykuje zaniedbanie przykazania mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego przez faryzeuszy, ponad kt\u00f3re postawili \u015bcis\u0142e stosowanie si\u0119 do szczeg\u00f3\u0142owych przepis\u00f3w rytualnych (\u0141k 11,42).<\/em> O ile Jezus nie m\u00f3g\u0142 nic zarzuci\u0107 naukom faryzeuszy, wskazywa\u0142, by ich nie na\u015bladowa\u0107: \u201eCzy\u0144cie wi\u0119c i zachowujcie wszystko, co wam polec\u0105, lecz uczynk\u00f3w ich nie na\u015bladujcie. M\u00f3wi\u0105 bowiem, ale sami nie czyni\u0105\u201d<\/em> (Mt 23,3). Jednak najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem faryzeuszy by\u0142o przekonanie, \u017ce s\u0105 synami Abrahama i Boga
(J 8,33-47) oraz prawdziwymi uczniami Moj\u017cesza (J 9,28), co prowadzi\u0142o ich do zarozumia\u0142o\u015bci i \u017c\u0105dzy w\u0142adzy oraz wp\u0142yw\u00f3w. Jezus wprost nazywa takich faryzeuszy \u201esynami diab\u0142a\u201d<\/em> (J 8,44).<\/p>\n\n\n\n

Saduceusze<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Saduceusze zaczerpn\u0119li swoj\u0105 nazw\u0119 prawdopodobnie od Sadoka, arcykap\u0142ana z czas\u00f3w kr\u00f3l\u00f3w Dawida i Salomona. Wywodzili si\u0119 ze \u015brodowiska kap\u0142a\u0144skiego i arystokracji. Aktywnie uczestniczyli w \u017cyciu politycznym Izraela. W czasach Jezusa byli ca\u0142kowicie przychylni rzymskiej w\u0142adzy okupacyjnej \u2013 jako zwolennicy hellenizmu stawali po przeciwnej stronie ni\u017c faryzeusze. Cho\u0107 nie mieli poparcia w\u015br\u00f3d ludu, to w ich r\u0119kach spoczywa\u0142o przyw\u00f3dztwo polityczne narodu, podyktowane wysokim statusem maj\u0105tkowym.<\/p>\n\n\n\n

Tradycja ustna i nauczanie prorok\u00f3w traktowane przez faryzeuszy na r\u00f3wni z Tor\u0105 by\u0142o przez saduceuszy ca\u0142kowicie odrzucane. Jako zagorzali racjonali\u015bci, popieraj\u0105cy hellenizm, ca\u0142kowicie negowali ide\u0119 zmartwychwstania umar\u0142ych (Mt 22,23), \u017cycia po \u015bmierci
(\u0141k 16,27n) oraz istnienie anio\u0142\u00f3w i demon\u00f3w (Dz 23,8). Wbrew pozorom cechowali si\u0119 jednak wi\u0119kszym konserwatyzmem, ni\u017c faryzeusze. Ksi\u0119gi biblijne interpretowali dos\u0142ownie, odrzucaj\u0105c absolutnie wszystko, co nie by\u0142o w nich wyra\u017anie objawione. Mocno wierzyli w ide\u0119 Izraela jako narodu wybranego, ale byli te\u017c przekonani, \u017ce B\u00f3g nie wkracza w \u017cycie konkretnych ludzi, nie interweniuje w wydarzenia historii. Dobro i z\u0142o, szcz\u0119\u015bcie i nieszcz\u0119\u015bcie zale\u017ca\u0142y wed\u0142ug saduceuszy tylko od samego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Saduceusze pocz\u0105tkowo nie interesowali si\u0119 specjalnie Jezusem i jego dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Zwr\u00f3cili na niego uwag\u0119 dopiero, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zapocz\u0105tkowany przez niego ruch mo\u017ce zagrozi\u0107 ich pozycji spo\u0142ecznej i politycznej.<\/p>\n\n\n\n

Wrogo\u015b\u0107 posuni\u0119ta a\u017c do r\u0119koczyn\u00f3w\u2026<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wydarzeniem, kt\u00f3re obrazuje siln\u0105 opozycj\u0119 mi\u0119dzy faryzeuszami a saduceuszami opisane jest w Dziejach Apostolskich (Dz 23,6-10). Obie grupy posuwaj\u0105 si\u0119 tam wr\u0119cz do przemocy fizycznej. Fragment ten opisuje przes\u0142uchanie Paw\u0142a Aposto\u0142a przed Sanhedrynem \u2013 rad\u0105 \u017cydowsk\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z obu wspomnianych stronnictw:<\/p>\n\n\n\n

\u201eW Jerozolimie trybun rzymski, chc\u0105c si\u0119 dowiedzie\u0107 dok\u0142adnie, o co \u017bydzi oskar\u017cali Paw\u0142a, zdj\u0105\u0142 z niego wi\u0119zy, rozkaza\u0142 zebra\u0107 si\u0119 arcykap\u0142anom i ca\u0142emu Sanhedrynowi
i wyprowadziwszy Paw\u0142a stawi\u0142 go przed nimi. Wiedz\u0105c za\u015b, \u017ce jedna cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119
z saduceusz\u00f3w, a druga z faryzeusz\u00f3w, wo\u0142a\u0142 Pawe\u0142 przed Sanhedrynem: Jestem faryzeuszem, bracia, i synem faryzeusz\u00f3w, a stoj\u0119 przed s\u0105dem za to, \u017ce spodziewam si\u0119 zmartwychwstania umar\u0142ych. Gdy to powiedzia\u0142, powsta\u0142 sp\u00f3r mi\u0119dzy faryzeuszami i saduceuszami i dosz\u0142o do rozdwojenia w\u015br\u00f3d zebranych<\/strong>. Saduceusze bowiem m\u00f3wi\u0105, \u017ce nie ma zmartwychwstania ani anio\u0142a, ani ducha, a faryzeusze uznaj\u0105 jedno i drugie. Zrobi\u0142a si\u0119 wielka wrzawa, zerwali si\u0119 niekt\u00f3rzy z uczonych w Pi\u015bmie spo\u015br\u00f3d faryzeusz\u00f3w, wykrzykiwali wojowniczo: Nie znajdujemy nic z\u0142ego w tym cz\u0142owieku. A je\u015bli naprawd\u0119 m\u00f3wi\u0142 do niego duch albo anio\u0142?
Kiedy dosz\u0142o do wielkiego wzburzenia, trybun obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ceby nie rozszarpali Paw\u0142a<\/strong>, rozkaza\u0142 \u017co\u0142nierzom zej\u015b\u0107, zabra\u0107 go spo\u015br\u00f3d nich i zaprowadzi\u0107 do twierdzy\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mimo silnych rozbie\u017cno\u015bci doktrynalnych, oba stronnictwa jednomy\u015blnie stan\u0119\u0142y w opozycji do Jezusa zawi\u0105zuj\u0105c spisek przeciwko niemu \u2013 cho\u0107 ka\u017cdy z innych pobudek. Faryzeusze nienawidzili Jezusa z powodu jego nauczania i czyn\u00f3w, saduceusze za\u015b widzieli w nim zagro\u017cenie polityczne, kt\u00f3re nale\u017cy wyeliminowa\u0107. Jednak nie wszyscy cz\u0142onkowie tych stronnictw odnosili si\u0119 do Jezusa wrogo \u2013 wyj\u0105tki to chocia\u017cby Nikodem i J\u00f3zef z Arymatei. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie szczeg\u00f3lnie faryzeusze stali si\u0119 symbolem ob\u0142udy i hipokryzji, kt\u00f3re pi\u0119tnowa\u0142 w nich Jezus.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec rozwa\u017ca\u0144 o faryzeuszach i saduceuszach warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy ja sam nie jestem jednym z nich. Wierz\u0105cym tylko \u201ez nazwy\u201d, tylko \u201epraktykuj\u0105cym\u201d, ale z sercem zimnym jak kamie\u0144?<\/p>\n\n\n\n

W artykule wykorzystano kadry z serialu \u201eThe Chosen\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Religia \u017cydowska w czasach Jezusa nie by\u0142a jednolita. Panowanie hellenistycznej dynastii Seleucyd\u00f3w spowodowa\u0142o w II wieku p.n.e. powstanie kilku od\u0142am\u00f3w judaizmu, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie duchowo\u015bci\u0105. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi i najwi\u0119kszymi liczebnie nurtami byli faryzeusze i saduceusze, kt\u00f3rych spotykamy na kartach Ewangelii. Opr\u00f3cz nich dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c mniejsze grupy, takie jak esse\u0144czycy czy zeloci. Na samym pocz\u0105tku […]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[74,73],"tags":[],"class_list":["post-698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-felietony","category-news"],"yoast_head":"\nGdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Religia \u017cydowska w czasach Jezusa nie by\u0142a jednolita. Panowanie hellenistycznej dynastii Seleucyd\u00f3w spowodowa\u0142o w II wieku p.n.e. powstanie kilku od\u0142am\u00f3w judaizmu, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie duchowo\u015bci\u0105. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi i najwi\u0119kszymi liczebnie nurtami byli faryzeusze i saduceusze, kt\u00f3rych spotykamy na kartach Ewangelii. Opr\u00f3cz nich dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c mniejsze grupy, takie jak esse\u0144czycy czy zeloci. Na samym pocz\u0105tku […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"LUX Portal\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-04-30T04:46:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Robert \u017barnowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Robert \u017barnowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/\",\"name\":\"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg\",\"datePublished\":\"2021-04-30T04:46:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/\",\"name\":\"LUX Portal\",\"description\":\"\u015awiat\u0142o wiary\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951\",\"name\":\"Robert \u017barnowski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg\",\"caption\":\"Robert \u017barnowski\"},\"description\":\"Katecheta w szkole podstawowej, pocz\u0105tkuj\u0105cy biblista, doktorant na UPJP2 w Krakowie. Poza Bibli\u0105 najlepsza jest literatura kryminalna - Holmes, Poirot... Dewiza: \\\"szatan boi si\u0119 ludzi radosnych\\\" (\u015bw. Jan Bosco)\",\"url\":\"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/rzarnowski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal","og_description":"Religia \u017cydowska w czasach Jezusa nie by\u0142a jednolita. Panowanie hellenistycznej dynastii Seleucyd\u00f3w spowodowa\u0142o w II wieku p.n.e. powstanie kilku od\u0142am\u00f3w judaizmu, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie duchowo\u015bci\u0105. Dwoma g\u0142\u00f3wnymi i najwi\u0119kszymi liczebnie nurtami byli faryzeusze i saduceusze, kt\u00f3rych spotykamy na kartach Ewangelii. Opr\u00f3cz nich dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c mniejsze grupy, takie jak esse\u0144czycy czy zeloci. Na samym pocz\u0105tku […]","og_url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/","og_site_name":"LUX Portal","article_published_time":"2021-04-30T04:46:00+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Robert \u017barnowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Robert \u017barnowski","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/","name":"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze - LUX Portal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg","datePublished":"2021-04-30T04:46:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#primaryimage","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/2021\/04\/30\/gdzie-dwoch-ludzi-tam-trzy-zdania-faryzeusze-i-saduceusze\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/luxportal.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gdzie dw\u00f3ch ludzi, tam trzy zdania. Faryzeusze i saduceusze"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#website","url":"https:\/\/luxportal.pl\/","name":"LUX Portal","description":"\u015awiat\u0142o wiary","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/luxportal.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/0eae254cc0b5e7892d26fa8865031951","name":"Robert \u017barnowski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/luxportal.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/robert-150x150.jpg","caption":"Robert \u017barnowski"},"description":"Katecheta w szkole podstawowej, pocz\u0105tkuj\u0105cy biblista, doktorant na UPJP2 w Krakowie. Poza Bibli\u0105 najlepsza jest literatura kryminalna - Holmes, Poirot... Dewiza: \"szatan boi si\u0119 ludzi radosnych\" (\u015bw. Jan Bosco)","url":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/author\/rzarnowski\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/luxportal.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pharisee.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=698"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":704,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/698\/revisions\/704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/luxportal.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}