Jednym z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego Mateusza jest tak zwane Kazanie na G\u00f3rze (Mt 5 \u2013 7). Rozpoczyna si\u0119 ono doskonale znanym katalogiem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw \u2013 maksymami o specyficznej strukturze i tre\u015bci. Wykaz ten cz\u0119sto nazywa si\u0119 \u201eKonstytucj\u0105 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d. Stanowi on praktyczn\u0105 realizacj\u0119 przykazania mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego oraz przykaza\u0144 Dekalogu. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce grecki termin \u03bc\u03b1\u03ba\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03b9 t\u0142umaczony popularnie jako \u201eb\u0142ogos\u0142awieni\u201d mo\u017ce oznacza\u0107 r\u00f3wnie\u017c ludzi \u201eszcz\u0119\u015bliwych\u201d. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa staj\u0105 si\u0119 wiec drogowskazami do szcz\u0119\u015bcia \u2013 i w taki spos\u00f3b nale\u017cy na nie spogl\u0105da\u0107. Chc\u0105c przyjrze\u0107 si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwom, trzeba wcze\u015bniej dokona\u0107 ca\u0142o\u015bciowego ogl\u0105du Kazania na G\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n
Kazanie na G\u00f3rze<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stanowi ono esencj\u0119 Ewangelii. Sama nazwa pochodzi prawdopodobnie od \u015bw. Augustyna. Wed\u0142ug Tradycji, tekst ten jest zapisem nauczania Jezusa wyg\u0142oszonego na tak zwanej G\u00f3rze B\u0142ogos\u0142awie\u0144stw w okolicach Kafarnaum, nad brzegiem Jeziora Galilejskiego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie biblistyka uznaje jednak, \u017ce jest to kompozycja wielu wypowiedzi Jezusa wyg\u0142oszonych w r\u00f3\u017cnych sytuacjach i u\u0142o\u017cona jedynie w formie jednej, skondensowanej przemowy.<\/p>\n\n\n\n W historii Ko\u015bcio\u0142a bardzo r\u00f3\u017cnie interpretowano tekst Kazania na G\u00f3rze. Jezus w swoim nauczaniu zaostrza prawo Starego Testamentu. \u015awi\u0119ty Franciszek z Asy\u017cu uwa\u017ca\u0142, \u017ce nauczanie to jest fundamentem dla dos\u0142ownego \u017cycia Ewangeli\u0105. Marcin Luter, a za nim ortodoksja lutera\u0144ska, uzna\u0142, \u017ce wymagania te s\u0105 tak wielkie, \u017ce nie jest mo\u017cliwe ich wype\u0142nienie, a s\u0142u\u017c\u0105 one jedynie odkryciu w\u0142asnej bezsilno\u015bci, s\u0142abo\u015bci i otwarciu si\u0119 na darmowe zbawienie. W rzeczywisto\u015bci jednak wszystko zale\u017cy od tego, czy odczytamy Kazanie na G\u00f3rze jako prawo czy jako Ewangeli\u0119. Prawo zak\u0142ada ludzki wysi\u0142ek i jednocze\u015bnie ograniczone mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka. Ewangelia natomiast jest \u0142ask\u0105 \u2013 dzia\u0142a w tych, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 wyzwanie Dobrej Nowiny. Ewangelii wi\u0119c si\u0119 nie realizuje \u2013 Ewangeli\u0119 si\u0119 przyjmuje jako dar.<\/strong> Dopiero potem przychodz\u0105 pewne wymagania, kt\u00f3re nale\u017cy stara\u0107 si\u0119 wype\u0142nia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Patrz\u0105c pod wzgl\u0119dem literackim, Kazanie na G\u00f3rze jest przemow\u0105 Jezusa sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z wielu, r\u00f3\u017cnorodnych pod wzgl\u0119dem tre\u015bci poucze\u0144. Autor Ewangelii zastosowa\u0142 tutaj tak zwan\u0105 struktur\u0119 koncentryczn\u0105 \u2013 ca\u0142y tekst Mt 5 \u2013 7 u\u0142o\u017cony jest na zasadzie jakby \u201eokr\u0119g\u00f3w\u201d otaczaj\u0105cych centraln\u0105 my\u015bl i odnosz\u0105cych si\u0119 wzajemnie do siebie. Dobrze ukazuje to poni\u017cszy schemat \u2013 fragment A odpowiada fragmentowi A\u2019, fragment B \u2013 B\u2019 i tak dalej.<\/p>\n\n\n\n A: <\/strong>Mt 5,1-2 \u2013 wst\u0119p<\/p>\n\n\n\n B: <\/strong>Mt 5,3-16 \u2013 og\u00f3lne wprowadzenie (b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, s\u00f3l, \u015bwiat\u0142o)<\/p>\n\n\n\n C: <\/strong>Mt 5,17-20 \u2013 wprowadzenie do norm szczeg\u00f3lnych (Prawo i Prorocy)<\/p>\n\n\n\n D: <\/strong>Mt 5,21-48 \u2013 sprawiedliwo\u015b\u0107 w odniesieniu do bli\u017aniego<\/p>\n\n\n\n E: Mt 6,1-18 \u2013 sprawiedliwo\u015b\u0107 w odniesieniu do Boga<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u2019: <\/strong>Mt 6,19 \u2013 7,11 \u2013 sprawiedliwo\u015b\u0107 w odniesieniu do rzeczy<\/p>\n\n\n\n C\u2019: <\/strong>Mt 7,12 \u2013 zako\u0144czenie norm szczeg\u00f3lnych (Prawo i Prorocy)<\/p>\n\n\n\n B\u2019: <\/strong>Mt 7,13-27 \u2013 og\u00f3lne zako\u0144czenie (jak rozpozna\u0107 prawdziwych uczni\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n A\u2019: <\/strong>Mt 7,28-29 \u2013 zako\u0144czenie (s\u0142uchacze i ich reakcje)<\/p>\n\n\n\n Jak zatem wida\u0107, centralnym punktem i tematem ca\u0142ego Kazania na G\u00f3rze jest sprawiedliwo\u015b\u0107 w odniesieniu do Boga. Nie jest ona efektem jedynie przestrzegania przepis\u00f3w, ale osobow\u0105 relacj\u0105 mi\u0142o\u015bci i przyja\u017ani z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Fakt, \u017ce ca\u0142a opisana sytuacja ma miejsce na g\u00f3rze nie jest bez znaczenia. Po\u0142\u0105czenie ze sob\u0105 tematu Prawa i g\u00f3ry jako lokacji, jednoznacznie przywodzi na my\u015bl g\u00f3r\u0119 Synaj \u2013 miejsce, w kt\u00f3rym Moj\u017cesz otrzyma\u0142 od Boga Dekalog. Jezus w Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Mateusza ukazany jest jako Nowy Moj\u017cesz nadaj\u0105cy Nowe Prawo, ukazuj\u0105cy now\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w powracaj\u0105cych w tek\u015bcie sformu\u0142owaniach: \u201es\u0142yszeli\u015bcie, \u017ce powiedziano (w Prawie) [\u2026], a Ja wam powiadam\u2026\u201d (np. Mt 5,21-22).<\/p>\n\n\n\n Drogowskazy do szcz\u0119\u015bcia<\/strong><\/p>\n\n\n\n W kolejnych tygodniach spr\u00f3bujemy przyjrze\u0107 si\u0119 nieco dok\u0142adniej poszczeg\u00f3lnym b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwom ewangelicznym. Zajrzymy do oryginalnego tekstu Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Mateusza, a tam, gdzie to b\u0119dzie konieczne r\u00f3wnie\u017c do wersji \u015bw. \u0141ukasza. Spr\u00f3bujemy poszuka\u0107 w innych miejscach Pisma \u015awi\u0119tego tekst\u00f3w o podobnej tre\u015bci lub znaczeniu i zastanowimy si\u0119, na ile mog\u0142y one stanowi\u0107 inspiracj\u0119 dla kodeksu b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw. Poszukamy wreszcie sensu duchowego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw \u2013 w jaki spos\u00f3b mo\u017cemy si\u0119 nimi kierowa\u0107 w codziennym \u017cyciu. Do \u201eprzeczytania\u201d za tydzie\u0144!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jednym z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w Ewangelii wed\u0142ug \u015bwi\u0119tego Mateusza jest tak zwane Kazanie na G\u00f3rze (Mt 5 \u2013 7). Rozpoczyna si\u0119 ono doskonale znanym katalogiem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw \u2013 maksymami o specyficznej strukturze i tre\u015bci. Wykaz ten cz\u0119sto nazywa si\u0119 \u201eKonstytucj\u0105 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d. Stanowi on praktyczn\u0105 realizacj\u0119 przykazania mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego oraz przykaza\u0144 Dekalogu. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[74,73],"tags":[],"class_list":["post-924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-felietony","category-news"],"yoast_head":"\n